Wzrost CIT i obniżka stóp: czy banki stracą na zyskach? Przewidywania na 2026 rok

„`html

Najważniejsze zmiany w sektorze bankowym w 2026 roku

Rok 2025 przyniósł szereg istotnych wydarzeń dla branży bankowej, których efekty będą widoczne przede wszystkim w roku 2026. Jednym z kluczowych czynników wpływających na sytuację banków jest stałe podwyższenie podatku CIT dla kredytodawców, co znacząco zmieni otoczenie finansowe sektora.

Rekordowe zyski i zmiany w opodatkowaniu

Zmiany w stawce podatku od korporacji nastąpiły po opublikowaniu rekordowych zysków banków za 2024 rok – aż 40 mld zł, co oznaczało wzrost o 50% względem poprzedniego roku i trzykrotność wieloletniej średniej. Duża poprawa marż i rentowności sektora zwróciła uwagę polityków, którzy zaczęli wskazywać konieczność dodatkowego opodatkowania tych nadzwyczajnych zysków.

Początkowo instytucje finansowe były bronione przez ministra finansów, wskazując na ich istotny udział w podatku CIT oraz dodatkowy podatek bankowy. Ostatecznie jednak, uwzględniając potrzeby budżetowe państwa wynikające między innymi z dużych wydatków na obronność, ustalono nowe stawki CIT dla dużych banków uniwersalnych:

• 30% w 2026 roku,
• 26% w 2027 roku,
• 23% od 2028 roku

dotychczas obowiązywała stawka 19%. Zmiana ta oznacza istotny wzrost obciążeń fiskalnych dla sektora.

Konsekwencje wzrostu CIT i sytuacja finansowa banków

Wyższy CIT znacząco wpłynie na rentowność banków. Prognozy mówią, że dodatkowe wpływy do budżetu państwa wyniosą około 7 miliardów złotych w roku 2026. Oznacza to proporcjonalnie mniejszy zysk netto sektora oraz niższe dywidendy dla akcjonariuszy.

Dodatkowo zwraca się uwagę na kolejny negatywny skutek: koszt kapitału w 2026 roku ma przewyższyć wskaźnik zwrotu z kapitału, co nie miało miejsca przez ostatnie dwa lata. Eksperci przewidują, że koszt kapitału wzrośnie do 13%, podczas gdy wskaźnik ROE spadnie do 9,84%. To powrót do sytuacji z lat 2015–2023, kiedy sektor borykał się z niską rentownością.

Obniżki stóp procentowych a wyniki banków

Na pogorszenie wyników wpłyną również obniżki stóp procentowych NBP rozpoczęte w 2025 roku – stopa referencyjna spadła z 5,75% w kwietniu do 4% w grudniu. Przewiduje się, że pod koniec 2026 roku stopy wyniosą 3–3,5%. Niższe stopy procentowe oznaczają mniejsze przychody odsetkowe od kredytów, choć w 2025 roku sektor radził sobie z tym wyzwaniem dzięki opóźnionemu efektowi luzowania polityki pieniężnej i dużemu udziałowi instrumentów o stałym oprocentowaniu w portfelach banków.

W 2026 roku skutki niższych stóp będą już jednak mocniej widoczne – szczególnie poprzez spadek marż odsetkowych. Eksperci podkreślają, że utrzymać może się stabilny wynik odsetkowy, a ożywienie w akcji kredytowej, szczególnie w segmencie hipotek, może nieco złagodzić niekorzystny efekt oraz zrekompensować część strat.

Prognozowane wyniki sektora na 2026 rok

Ocena prognozowanych wyników sektora bankowego na rok 2026 zmienia się w zależności od uwzględnianego aspektu działalności. Zysk z głównej działalności banków może być nieco niższy względem 2025 roku w związku ze stabilizacją wyniku odsetkowego i rosnącymi kosztami operacyjnymi. Jednocześnie zmniejszą się jednak rezerwy na kredyty we frankach szwajcarskich, co częściowo poprawi sytuację finansową.

1. Zwiększony CIT zredukuje zysk netto sektora, co według analiz może przełożyć się na 15% spadek zysku – z 45 mld zł w 2025 roku do poniżej 40 mld w 2026 roku.
2. Wyższe wolumeny kredytowe oraz dalszy spadek ryzyka mogą częściowo zrekompensować te ubytki.
3. Mimo spadku zysków, kondycja finansowa banków pozostanie stabilna, a poziom zysków umożliwi dalszy rozwój branży.

Mniejsze dochody sektora to niekorzystna wiadomość dla akcjonariuszy i koniec wyjątkowo dobrej koniunktury, ale równocześnie może to obniżyć presję polityczną na dalsze zwiększanie opodatkowania. Sektor będzie mógł bardziej skoncentrować się na wcześniejszych wyzwaniach: dostosowaniu modeli biznesowych do otoczenia niskich stóp procentowych, spełnianiu rosnących wymogów regulacyjnych i kapitałowych, wdrażaniu nowych technologii i poprawie cyberbezpieczeństwa. Dodatkowo kończąca się „saga frankowa” oznacza ustąpienie jednego problemu przy jednoczesnym pojawianiu się nowych ryzyk prawnych, związanych na przykład z kredytami opartymi o WIBOR czy sankcją kredytu darmowego.

Zmiany własnościowe i wpływ na rynek

Nadchodzący rok to także czas dużych przetasowań własnościowych w bankowości. W drugim kwartale 2026 roku Santander Bank Polska zmieni nazwę na Erste Bank Polska dzięki przejęciu przez austriacką Erste Group, co oznacza wycofanie hiszpańskiego Banco Santander jako dużego gracza z polskiego rynku. Santander Consumer Bank przekształci się w Openbank, pozostając pod kontrolą hiszpańskiego właściciela.

Transakcja zakupu przez Erste Bank Polska za 7 mld euro jest jedną z największych operacji typu M&A w Polsce, ale nie jedyną. W połowie 2026 roku powinno zakończyć się przejęcie detalicznej części Citi Banku Handlowego przez VeloBank, a UniCredit planuje dynamiczny rozwój i zwiększenie liczby oddziałów do 40. Te zmiany mogą przyczynić się do zwiększenia konkurencji na rynku, przynosząc klientom korzyści takie jak niższe marże, atrakcyjniejsze oferty kredytowe i depozytowe oraz szybsze wdrażanie innowacyjnych usług cyfrowych.

„`