Nawet Republikanie mogą mu tego nie wybaczyć. „Taki krok zakończyłby prezydenturę Trumpa”

Napięte relacje Trumpa ze światem

Treść ujawnionej korespondencji Donalda Trumpa do norweskiego premiera Jonasa Gahra Støre wzbudziła otwarty sprzeciw zarówno wśród jego krytyków, jak i zwolenników. Prezydent USA wysłał do premiera Norwegii list, w którym ponownie podkreślił, że Stany Zjednoczone potrzebują „całkowitej i absolutnej kontroli nad Grenlandią”. Podkreślał, że brak przyznania mu Pokojowej Nagrody Nobla przez Norwegię skutkuje tym, że „nie czuje się już zobowiązany, by kierować się wyłącznie pokojem”. Trump wielokrotnie od czasu objęcia urzędu mówił o możliwym przyłączeniu Grenlandii, która formalnie należy do Królestwa Danii, do USA.

Waga Grenlandii dla bezpieczeństwa USA

Według Trumpa Grenlandia, na której znajduje się baza kosmiczna Pituffik, jest kluczowa dla bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych. Stany Zjednoczone nie wykluczyły użycia siły militarnej w celu przejęcia wyspy. Zarówno USA, jak i Dania są członkami NATO. Zgodnie z 5. artykułem sojuszu, atak na jedno państwo członkowskie jest atakiem na wszystkich jego członków. Eksperci ostrzegają, że ewentualny atak amerykańskiego wojska na inny kraj NATO mógłby zniszczyć jedność sojuszu.

Debata nad zastosowaniem 25. poprawki

Po ujawnieniu listu Trumpa, niektórzy członkowie Partii Demokratycznej zaczęli wzywać do zastosowania 25. poprawki do amerykańskiej konstytucji. Poprawka ta, ratyfikowana w 1967 roku, pozwala członkom gabinetu prezydenta na usunięcie go ze stanowiska, jeśli uznają, że nie jest on zdolny do sprawowania władzy. Jest to alternatywa dla impeachmentu.

Sekcje 25. poprawki

1. W przypadku śmierci, rezygnacji lub usunięcia prezydenta, jego miejsce zajmuje wiceprezydent.
2. Jeśli stanowisko wiceprezydenta zostanie opróżnione, prezydent mianuje nowego kandydata, który obejmuje urząd po zatwierdzeniu przez większość obu izby Kongresu.
3. Prezydent może tymczasowo przekazać władzę, jeśli uzna, że nie jest w stanie wykonywać swoich obowiązków.
4. Wiceprezydent i większość gabinetu mogą złożyć pisemną deklarację o niezdolności prezydenta do pełnienia funkcji, co przenosi obowiązki prezydenckie na wiceprezydenta, chyba że decyzja zostanie zakwestionowana przez samego prezydenta, a wtedy Kongres ma 21 dni na rozwiązanie sprawy.

Jednak według eksperta prawa, Marka Grabera, 25. poprawka była projektowana przede wszystkim z myślą o sytuacjach medycznych, gdy prezydent fizycznie nie jest w stanie pełnić obowiązków. Zdaniem Grabera, cechy osobiste i poglądy Trumpa sprawiają, że nie powinien on pełnić urzędu, ale Amerykanie w 2024 roku mieli inne zdanie.

Komentarze i krytyka wobec postępowania Trumpa

Po ujawnieniu treści listu, niektórzy Demokraci, jak Yassamin Ansari i Sydney Kamlager-Dove, wezwali do zastosowania 25. poprawki. Argumentują, że Trump jest „niezdolny do sprawowania przywództwa”.

• Yassamin Ansari napisała na platformie X, że „Prezydent Stanów Zjednoczonych jest poważnie chory psychicznie i naraża nasze życie na niebezpieczeństwo.”
• Sydney Kamlager-Dove dodała, że „Donald Trump jest niezdolny do sprawowania przywództwa i najwyraźniej wymknął się spod kontroli.”
• Senator Ed Markey podsumował, mówiąc „Wdrożyć 25. poprawkę!”
• Komentator polityczny Harry Sisson zauważył, że „Trump wrzuca do sieci wygenerowane przez AI zdjęcia, co pokazuje, jak daleko zaszliśmy jako kraj.”

Premier Norwegii Jonas Gahr Støre odpowiedział, że stanowisko Norwegii wobec Grenlandii jest jasne, i że wspiera Danii oraz NATO w zapewnieniu bezpieczeństwa w Arktyce. Støre przypomniał Trumpowi, że Pokojową Nagrodę Nobla przyznaje niezależny Komitet Noblowski, a nie norweski rząd.

Kongresmen Don Bacon z Partii Republikańskiej podkreślił, że próba przejęcia Grenlandii siłą mogłaby zakończyć się kolejnym impeachmentem Trumpa, i że Republikanie powinni być w tej sprawie stanowczy.